Van Versailles tot Neurenberg
Tweede Wereldoorlog
Van de vrede van Versailles tot de processen van Neurenberg, opgedragen aan mijn vader, Max.
Uit het boek
Uit hoofdstuk 1.1, “Versailles en de weg naar de oorlog”
De Veertien Punten van Wilson
Al in januari 1918 had de Amerikaanse president Woodrow Wilson een programma voor een duurzame vrede gepresenteerd: de Veertien Punten. Daarin stonden onder meer open diplomatie in plaats van geheime verdragen, vrijheid van scheepvaart, vermindering van bewapening, het recht van volkeren op zelfbeschikking en de oprichting van een bond van naties. Voor veel mensen in Europa was het een lichtend ideaal.
In Parijs bleek hoe ver ideaal en praktijk uit elkaar lagen. Het recht op zelfbeschikking werd maar gedeeltelijk toegepast: miljoenen Duitsers kwamen terecht in nieuwe landen als Polen en Tsjecho-Slowakije, terwijl Duitstalige Oostenrijkers werd verboden zich bij Duitsland aan te sluiten. Wilson zelf raakte in Amerika in conflict met de Senaat, die het verdrag afwees. Zo bleef van het grote ideaal vooral de Volkenbond over, en juist die kreeg de Verenigde Staten niet als lid.
Inhoud
Deel 1 · De Tweede Wereldoorlog
- Versailles en de weg naar de oorlog
- Hitler, Mussolini en de opmars van het fascisme
- München en de laatste vredesjaren
- Polen en de “zitzkrieg” 1939
- Blitzkrieg in het westen 1940
- De Slag om Engeland
- Operatie Barbarossa 1941
- Pearl Harbor en de wereldoorlog
- Keerpunten: Midway, El Alamein en Stalingrad
- D-Day en de bevrijding van Europa
- Het einde in Europa 1945
- Hiroshima, Nagasaki en de capitulatie van Japan
Deel 2 · Thema’s in de Tweede Wereldoorlog
- Bezet Nederland
- Brabant en ’s-Hertogenbosch in de oorlog
- De Holocaust
- Verzet en collaboratie
- De oorlog in Azië en de Pacific
- Kerken en geloof in de oorlog
- Vrouwen, kinderen en gewone mensen
- Propaganda, kunst en cultuur
- Techniek, wapens en industrie
- Oorlogsmisdaden en het proces van Neurenberg
- Nederlands-Indië en de nasleep
- Herinneren, lessen en erfenis